A+ A-

Park Cytadela

Największy park miejski (ok. 100 ha). Do XIX wieku wzgórze z malowniczo położoną wsią Winiary, które zostało przekształcone w potężny fort. Po wojnie utworzono tu rozległy park będący jednym z ulubionych miejsc wypoczynku i rekreacji poznaniaków W pozostałościach twierdzy mieści się Muzeum Uzbrojenia oraz Muzeum Armii „Poznań”. Południowo-zachodni stok wzgórza zajmują cmentarze żołnierzy poległych podczas I i II wojny światowej. W 2002 r. na terenie Cytadeli umieszczono rzeźby Magdaleny Abakanowicz, światowej sławy polskiej rzeźbiarki.

Fort Winiary powstał w l. 1828-39 na gruntach wysiedlonych wsi Bonin i Winiary. Stanowił klasyczny przykład dzieła fortecznego, zrealizowanego wg tzw. systemu nowopruskiego. Był zasadniczym elementem twierdzy pruskiej, w jaką przekształciły Poznań władze zaborcze. Fort zajmował powierzchnię ok. 100 ha.

W 1945 r. fortyfikacje Cytadeli zostały w znacznym stopniu zniszczone, a w latach następnych rozebrane. Na południowym stoku wzgórza urządzono wówczas cmentarz żołnierzy radzieckich.

W 1962 r. rozpoczęto prace zmierzające do utworzenia na Cytadeli Parku - Pomnika Braterstwa Broni i Przyjaźni Polsko - Radzieckiej. W 1992 r. zmieniono nazwę parku; odtąd jest to Park Cytadela. Zajmuje dziś, łącznie z cmentarzami, powierzchnię ok. 100 ha.

Na terenie parku znajdują się dwie placówki muzealne - Muzeum Armii "Poznań" i Muzeum Uzbrojenia. Niedaleko pomnika Bohaterów stoi odsłonięty w 1982 r. pomnik marszałka Związku Radzieckiego Wasilija Czujkowa (1900-82) - dowódcy 8 armii gwardii, której oddziały szturmowały w 1945 r. Cytadelę.

Niewiele zachowało się plenerowych kompozycji rzeźbiarskich ustawionych w parku w l. 1968-70. Dawne czasy przypominają m.in.rzeźby "Braterstwo Broni" dłuta Dimitra Sowy z Charkowa i "Saperzy" Jana Jakóba. Stoi też - uroczyście oddany do użytku w 1986 r. - "Dzwon Pokoju i Przyjaźni Między Narodami". Na południowym stoku wzgórza położonych jest kilka cmentarzy.

W 2002 roku, z okazji obchodów 750 lecia lokacji miasta, na terenie parku stanęła instalacja Magdaleny Abakanowicz "Nierozpoznani".

Od kilku lat na terenach Cytadeli w okresie wielkanocnym organizowane są z wielkim rozmachem misteria pasyjne przygotowywane przez poznańską młodzież katolicką. Misteriom odgrywanym po zmroku przyglądają się tłumy widzów.

 

Atrakcje dla dzieci 🧒

 

Teren idealny na spacery z dziećmi. Szerokie alejki, zacienione zakątki pozwalają bezpiecznie biegać, jeździć na rowerach, rolkach czy hulajnogach.

Rozległe, bardzo dobrze utrzymane trawniki są idealnym miejscem na organizację rodzinnego pikniku. Na terenie Cytadeli znajduje się plac zabaw oraz kawiarenka, gdzie podczas zabawy dzieci rodzice mogą chwilę odpocząć.

Dla małych i dużych pasjonatów militariów istnieje możliwość odwiedzenia zlokalizowanego na Cytadeli Muzeum Uzbrojenia. Zobaczyć można tam m.in. komplet karabinów, amunicję artyleryjską, zbiór broni i amunicji zebranej na terenie Cytadeli podczas budowy parku. Największy jednak zachwyt budzi plenerowy park sprzętu wojskowego. Na ekspozycji znajduje się kilkanaście egzemplarzy pojazdów wojskowych, kilka samolotów i śmigłowców z okresu powojennego oraz wiele dział i moździerzy różnych typów.

 

 

Cmentarze na Cytadeli

 

Cytadela to nie tylko jedno z ulubionych miejsc wypoczynku i rekreacji poznaniaków. To także przepełnione historią miejsce pamięci. Można ją najpełniej poczuć odwiedzając południowo-zachodnie stoki dawnego Fortu Winiary, gdzie znajdują się historyczne cmentarze.
Najstarsza część to Cmentarz parafii św. Wojciecha. Jego historia sięga początków XIX wieku i jest to drugi najstarszy zachowany cmentarz w Poznaniu (starszy jest tylko Cmentarz Zasłużonych Wielkopolan). Jest tu także Cmentarz Garnizonowy, na którym spoczęli powstańcy styczniowi, wielkopolscy, a także weterani wojny polsko-bolszewickiej. Cytadela jest także miejscem pochówku jeńców francuskich z czasów wojny prusko-francuskiej (1870-1871). Można tu także odnaleźć kwaterę prawosławną.
Pochowani na stokach Cytadeli mogliby opowiedzieć historię drugiej wojny światowej i wielu dramatycznych wydarzeń. Poczynając od pierwszych ofiar wojny z września 1939 roku – polskich lotników i żołnierzy, poprzez pomnik kryjący groby konspiracyjnej grupy dra Franciszka Witaszka, aż po Cmentarz Bohaterów Polskich, na którym spoczęli także Cytadelowcy, czyli poznaniacy zwerbowani do udziału w Bitwie o Poznań w 1945 roku. Jest tu także Cmentarz Bohaterów Radzieckich, gdzie pochowano łącznie kilka tysięcy żołnierzy, wielu biorących udział w walkach o Poznań.
Wiele osób może być zaskoczonych, że w Poznaniu, na stokach Cytadeli znajduje się także Cmentarz Wojenny Wspólnoty Brytyjskiej (Commonwealth). Są na nim pochowani uczestnicy Wielkiej Ucieczki z niemieckiego obozu jenieckiego w Żaganiu w 1944 roku. Tunelem wydostało się poza obóz około osiemdziesięciu przetrzymywanych w obozie oficerów, jednak zbiec udało się tylko trzem. Pięćdziesiąt osób uczestniczących w akcji zostało rozstrzelanych przez hitlerowców. Czterdzieści osiem zostało pochowano na Cytadeli. Są wśród nich między innymi Brytyjczycy, Kanadyjczycy, Nowozelandczycy, Polacy, a także Litwin, Czech i Grek.
Śladem powojennej historii Poznania są groby ofiar Czerwca 1956 roku – jednego z pierwszych tak dużych protestów przeciwko komunistycznym władzom w krajach bloku wschodniego.

DODAJ DO WYCIECZKI
Park Cytadela
al. Armii Poznań/Szelągowska 1
Poznań

Poznań w Bocuse d'Or 2020

Facebook